TIL #2 - Pulling Out All The Stops

Of je de 'recommended videos feature' van Youtube nou handig of vervelend vindt, af en toe lukt het ze inderdaad om interessante content te suggeren waar je zelf nooit naar zou hebben gezocht. Zo kwam ik gisteren bij het dit filmpje terecht. Naast dat het interessant was om te zien hoe enorm groot en indrukwekkend dit orgel is, vertelde de organist/orgelist (weer wat geleerd) dat de uitdrukking 'pulling out all the stops' hier ook vandaan komt. Kijk maar.

Wat we in het Engels bedoelen met 'pulling out all the stops' is dat je heel hard probeert/veel moeite doet om iets te bereiken. Oftewel, je geeft het je maximaal inzet. Net als zo'n megapijporgel waar je voor maximaal volume gaat door al die 'stops' open te zetten. Een leuke 'mental image' voor de volgende keer dat je ergens hard je best voor moet doen!

Bonus: Nog een paar voorbeelden van idiomen die uit de muziekwereld komen: link

TIL #1 - Crane Necking & Rubbernecking

Aangezien dit de eerste blogpost is in de 'TIL' categorie, lijkt het mij verstandig om de term even toe te lichten. De afkorting TIL staat voor 'Today I Learned' en wordt veel gebruikt op o.a. Reddit.

Wat is Reddit? Een groot online forumplatform met forums, zogeheten 'subreddits', over zo'n beetje elk onderwerp dat je kunt bedenken. 

Zo zijn er ook specifieke subreddits waar mensen interessante (en vaak opvallende) feitjes kunnen delen die ze geleerd hebben. Check bijvoorbeeld https://www.reddit.com/r/todayilearned/ om een idee te krijgen van wat ik bedoel.

'TIL' leek mij ook een leuke categorie voor mijn blog aangezien ik tijdens de lessen regelmatig op nieuwe, interessante taaldingetjes stuit.

Alright. Tot zover de introductie van het begrip TIL

----------------------

Zoals je misschien al wist, geef ik inmiddels al meer dan een half jaar privélessen Nederlands aan een Amerikaans expat-echtpaar. Tijdens deze lessen hoor ik soms Engelse termen die compleet nieuw voor mij zijn. Dat zorgt altijd voor leuke TIL-momenten en die wil ik graag met jullie delen.

Tijdens de vorige les kwamen de woorden 'crane necking' en 'rubbernecking' ter sprake.

Crane necking = afkijken/spieken. Het gaat hier om het idee dat je je nek uitstrekt als een kraanvogel om zo af te kunnen kijken bij een ander. En ja, blijkbaar zijn ook o.a. de woorden 'kraan' en 'hijskraan' op deze vogel gebaseerd.

Rubbernecking = ergens naar kijken op een domme manier; met name door bijv. langzamer te rijden om naar een ongeluk te kunnen kijken.

Cha Guest Blog #1 - Retronyms

Deze keer mag ik, Charissa Koops (‘Kroostcommander’* bij Trustwordy, Wouter’s vrouw en ook docent Engels) een guest blog schrijven. Hoi allen.

*dat leggen we in de toekomst nog wel een keer uit.

Soms kom ik leuke dingen tegen op internet en die deel ik dan graag. Zo ook vandaag. Heb je wel eens gehoord van een retroniem (retronym in het Engels)? Laten we het woord even analyseren.

Retro

- Achteruit

- Achterwaarts

- In de stijl van vroeger

- In omgekeerde volgorde

Niem

Het achtervoegsel -niem heeft te maken met ‘naam’. Denk bijvoorbeeld aan ‘synoniem’ (een ander woord, oftwel een andere naam, voor hetzelfde ding).

Dus wat is dan een retroniem? Nou, dat is een vorm van neologisme (letterlijk: nieuw woord), wat achteraf op een al bestaand concept wordt toegepast.

Bijvoorbeeld: 

Vroeger stond de Eerste Wereldoorlog bekend als ‘De Grote Oorlog’. Pas na de Twééde Wereldoorlog werd de naam ‘Eerste Wereldoorlog’ gebruikelijk.

En een stoomtrein? Voor de ontwikkeling van andere soorten treinen, waren stoomtreinen simpelweg treinen. 

Nog een paar:

De Nintendo Game Boy? Dat werd ineens de ‘Game Boy Classic’ toen de Game Boy Color op de markt kwam.

Acoustic guitars waren natuurlijk gewoon ‘guitars’ voor de elektrische gitaar bedacht was.

Scharrelvlees was gewoon vlees voor er onderscheid werd gemaakt tussen scharrel, biologisch en grasgevoerd. 

En lezer, kun je er zelf ook een paar bedenken? Ofwel bestaande retroniemen of een eigen creatie?

English VS Dutch #1 - Gezellig

Jawel beste lezers. Ook vandaag weer een nieuwe categorie blogpost, namelijk: English VS Dutch (afkorting EVD). In deze categorie blogposts beschrijf ik leuke, opvallende of belangrijke verschillen tussen Nederlands en Engels. Inspiratie voor deze categorie is het feit dat ik sinds eind vorig jaar naast de gebruikelijke Engelse privélessen en conversatiecursussen nu ook Nederlands geef aan een Amerikaans echtpaar. Toen ze met de lessen begonnen, spraken ze nog helemaal geen Nederlands en daarom leg(de) ik vaak de link tussen Nederlands en Engels. Zodoende stuiten we regelmatig op leuke taalverschillen en dat maakt het leerproces alleen maar interessanter. 

Vandaag houd ik het echter bij een bekend voorbeeld, namelijk het Nederlandse woord 'gezellig', waar eigenlijk geen goed Engels woord voor bestaat. Deze funfact haalde het nieuws toen President Obama het woord gebruikte in een speech.

Overigens is er ook een theorie die stelt dat de woorden die een taal heeft iets kunnen zeggen over de manier waarop de sprekers van die taal kijken naar het leven en de wereld. Dit is echter een onderwerp voor een andere keer (en valt onder de categorie 'Introduction to Language').

Kids Quotes #1

Toen onze oudste zoontje ongeveer 26 maanden oud was, besloten mijn vrouw en ik om ons steentje bij te dragen aan de continuering van een eeuwenoude traditie: het opschrijven van leuke kinderquotes. Inmiddels is hij nu 3,5 jaar en hebben we 20 pagina's aan o.a. leuke opmerkingen, opvallend slimme uitspraken, taalgrapjes en fouten die hij soms maakt wanneer hij Nederlands en Engels door elkaar haalt.

In deze nieuwe categorie blogposts - Kids Quotes - zal ik af en toe de leukste quotes delen. Sommigen spreken voor zich; anderen hebben misschien een beetje context nodig. Ook zal ik soms wat taalfeitjes uitleggen of Engelse woorden/zinnen toelichten.

Vanwege privacy redenen gebruik ik voor de kids alleen hun voorletter.

1) Het begint al vroeg. Wel interessant dat hij op zo'n jonge leeftijd de link legt tussen 2 woorden met dezelfde 'oop' klank!

L (26 months) sneezes…

Mum: Oopsie, bless you!

L: Poopsie, bless you!

2) In ITL #3 vertelde ik al dat er bij kinderen gelet wordt op de lengte van hun zinnen om zo een inschatting te kunnen maken van hun taalvaardigheid. Zo waren wij best onder de indruk toen L, toen hij 25 maanden oud was, het volgende zei:

L (after throwing 2 balls out of the bath): Now there two balls out of the bath!

3) Met een tweetalige opvoeding is het voor kinderen soms lastig om te onthouden welke woorden bij welke taal horen.

L eating porridge (pap): “Nice and warm milk.” ... “toetje!”

4) En soms .. bedenkt hij ook gewoon zijn eigen woorden.

Volgens L:

Library (bibliotheek) = pa-pi-pa

Attic (zolder) = accit (uitspraak: ahkkit)

Raisin (rozijn) = jaja

5) Beduisde L, toen hij net had overgegeven:

L: Uh-oh.. Spilled (geknoeid). Need a clothy.

6) Kinderen leren al snel om zelfs complexe scenario's te verwoorden ... soort van. Zo beschreef hij de Doppler scan bij zijn 24-weken zwangere moeder als volgt:

L: Doctor. Mommy big belly. Whoosh whoosh.

7) Dan een leuke quote voor de gamers onder ons en een goed voorbeeld van (in dit geval zelfbedachte) onomatopoeia (ITL #5).

L, terwijl hij de ontstopper herhaaldelijk tegen de grond ... drukte*: “Gank** gank gank!"

*In het Engels 'plunge' je de 'plunger'. Plunger = onstopper. Voor het werkwoord 'to plunge' kan ik zo snel geen beter alternatief bedenken dan 'drukte'.

**Even een toelichting voor de niet-gamers: ganking.

8) Tot slot, L die misschien nog niet heeft uitgevogeld dat je in alledaags taalgebruik sommige klanken weglaat ('ben niet bang' => 'benniebang').

L: mommie, sing more benniebang.

Hij heeft het hier natuurlijk over het roodkapje liedje ('benniebang' voor de boze wolf).

Al deze quotes komen uit de eerste 2 maanden dat we begonnen met het opschrijven van quotes. Naarmate hij ouder wordt, zie je dat hij echt een gevoel voor taal ontwikkelt, met ook de nodige humor! Erg leuk -en vaak ook interessant- voor mij om te delen dus, maar laat vooral even weten (bijv. via de comments onder deze post) wat je er van vond.

Ter afsluiting nog één quote dan:

L (in dezelfde periode), slowly pushing himself and his high chair away from the table: See you later!!!

Blog Update #2 - Categories!

Inmiddels is mijn vorige blogpost alweer een maand geleden. Dit komt vooral omdat ik:

1) nu te druk ben met andere dingen (o.a. wat meer leerlingen, leren van C++, gezin, etc).

2) op een onderwerp ben gestuit waar ik nog te weinig over weet om er iets zinvols over te schrijven (talen voor dieren).

3) de motivatie om te schrijven soms ver te zoeken is.

Voorlopig staat het 'Introduction to Language' project dus even op pauze.

Wel wil ik leuke/interessante dingen blijven posten. Zoals ik in mijn allereerste blogpost al zei, de format van de blog stond nog niet vast en daarom introduceer ik bij deze, met ongepaste trots (want zó revolutionair is het nou ook weer niet),

CATEGORIES!

Oftewel, ik ga onderscheid maken in het soort posts die ik plaats. Op die manier weet de lezer meteen wat voor soort post het is en kan ik ze later makkelijker archiveren. 

De eerste categorie is natuurlijk waar ik tot nu toe telkens over heb geschreven, namelijk: het boek 'Introduction to Language'. Deze categorie noem ik simpelweg ITL.

Verder zou ik natuurlijk over van alles en nog wat (op het gebied van taal, uiteraard) kunnen schrijven, maar ik denk dat ik op korte termijn eens een paar leuke taal-gerelateerde quotes van onze oudste (en tweetalige) zoontje zal posten. Misschien dat ik die categorie dan maar 'Bilingual Children's Quotes' noem, of iets dergelijks. Misschien komt er nog een aparte 'Funfact' categorie. En misschien aparte categorieën voor bijvoorbeeld 'Language Tips', 'Language Jokes', 'Etymology' of 'Today I Learned' (zie ook TIL op Reddit). Ten slotte nog een andere, voor de hand liggende categorie, voor posts als deze: 'Blog Updates'. Het kan nog alle kanten op!

Samenvattend: door af te wijken van mijn huidige format heb ik meer flexibiliteit om leuke taaldingen te delen. Nice!

Uiteraard zijn feedback, suggesties en overige reacties altijd welkom. Ook kun je je 'subscriben' (rechtsboven) om automatisch een update te krijgen als er weer nieuwe blog posts zijn :)

ITL #11 - Learning Grammar & Universal Grammar

Wanneer wij in onze jeugd te maken krijgen met de grammatica van bijv. Engels, Frans en Duits dan is dat, zeker in het begin, best lastig. Het lijkt wel een heel andere taal!

Maar .. besef je dat, hoewel bovengenoemde talen grote onderlinge verschillen hebben, er vooral ook heel erg veel overeenkomsten zijn? Sterker nog, dat geldt voor alle talen die er zijn. Hoe meer we talen onderling vergelijken, hoe meer bewijs er lijkt te zijn voor iets wat we nu ‘Universal Grammar’ noemen. Dit is de theorie dat mensen geboren worden met een taalkundig vermogen, een soort bouwtekening, voor alle mogelijke talen en dat we vervolgens op jonge leeftijd aanleren welke onderdelen op onze moedertaal van toepassing zijn.

Bij het leren van een nieuwe taal (hallo, doelgroep!) is het natuurlijk erg interessant om te kijken wat we kunnen leren van de manier waarop kinderen hun moedertaal aanleren. Zo wordt in de taalkunde onderscheid gemaakt tussen ‘language learning’ en ‘language acquisition’. Hier kom ik later uitgebreider op terug maar met ‘acquisition’ gaat het er vooral om dat je je de taal onbewust eigen maakt. Precies het tegenovergestelde van hoe wij vaak taalles krijgen op school dus. Daar ligt namelijk nogal wat nadruk op het aanleren van regels. En zoals we in de vorige blogpost zagen, proberen deze ‘regels’ te beschrijven hoe de taal daadwerkelijk gebruikt wordt.

Op zich is er natuurlijk niks mis met het bewust leren van grammaticaregels. Daar wil ik echter wel twee kanttekeningen bij zetten:

1) leeftijd speelt een rol. Voor de meeste tieners zijn grammaticataregels een relatief lastig onderwerp. Als de hersenen helemaal uitontwikkeld zijn (20-25 jaar, denkt men) is het een stuk makkelijker om bijvoorbeeld vergelijkingen te maken tussen de taal of talen die je kent en de taal die je wilt leren.

2) Daarnaast denk ik dat sommige mensen simpelweg meer aanleg hebben voor zo’n gestructureerde aanpak dan anderen. Ik geef regelmatig les aan studenten/volwassenen die zich helemaal op de grammaticaregels willen storten. Vaak simpelweg omdat dit is wat ze geleerd hebben op school. Dit is natuurlijk heel anders dan de manier waarop je je moedertaal leert (vooral veel input en ‘gewoon doen’).

Over het algemeen is mijn advies met betrekking tot grammaticaregels dan ook: ben jij iemand voor wie het leren en toepassen van regels goed werkt? Alright, ga de regels maar leren. En zo niet, zorg dat je veel input krijgt (films/video’s, gesprekken met anderen, audiobooks, etc.) en dat je goed let op hoe de taal gebruikt wordt. Zie je een voor jou nog onbekende structuur? Maak even een (mentale) aantekening. Voor beide gevallen geldt: probeer de grammatica ook gelijk toe te passen. Het liefst in gesprekken met anderen of desnoods door bijvoorbeeld voorbeeldzinnen op te schrijven. Voor de belangrijkste grammaticaonderdelen, zoals bijvoorbeeld de tenses, woordvolgorde en a/an, kun je natuurlijk ook online zoeken naar oefenopdrachten. Een website die ik vaak gebruik is https://www.englishpage.com/, met name voor de tenses die heel overzichtelijk worden uitgelegd. Daarnaast ken ik veel docenten die fan zijn van https://www.englisch-hilfen.de/en/.

Tot slot is het waarschijnlijk goed om ook hier nog eens te benadrukken dat fouten maken niet erg is. Als je bang ben om fouten te maken, kan dat je voortgang enorm belemmeren. En daarnaast: over het algemeen is communicatie het hoofddoel. Dat lukt ook wel als je de taal nog niet perfect beheerst.

Bonus 1: een interessant artikel over language learning vs language acquisition met belangrijke aandachtspunten bij het leren van een tweede taal. Interessant voor docenten én leerlingen, maar misschien qua taalniveau een beetje lastig om te volgen.

Bonus 2: in deze video wordt de theorie van Universal Grammar nog eens helder samengevat. Ze leggen goed uit hoe het aanleren van een taal anders is dan andere vaardigheden, hoe snel dat gaat en hoe bijzonder dat eigenlijk is. Zeker een aanrader!

Weet jij nog goede websites die handig zijn voor het oefenen van meerdere Engelse taalvaardigheden? Zet ze in de comments! Ik ga waarschijnlijk nog een keer een groot overzicht maken van handige websites.